Мэдээ мэдээлэл - Bayanzurkh.nutag.mn http://bayanzurkh.nutag.mn/ ru Мэдээ мэдээлэл - Bayanzurkh.nutag.mn DataLife Engine Ковидоос хойш малын тоо толгой буурсаар байна http://bayanzurkh.nutag.mn/index.php?newsid=3373 http://bayanzurkh.nutag.mn/index.php?newsid=3373
Ковид-19 цар тахлаас хойш Монгол Улсын малын тоо толгой эрчимтэй буурсаар байгааг судалгаа харуулж байна. Тухайлбал 2022 онд 71.1 сая толгой мал тоологдож түүхэн амжилтаа үзүүлж байсан бол үүнээс хойш тогтмол буурсаар 2025 оны эцэст 58.1 сая мал тоологдсон юм.
Тоо толгой хорогдоход ган, зуд ихээр нөлөөлдөг. Жишээлэхэд 2023-2024 оны зуднаар 14.3 сая толгой мал хорогдсон билээ. Дэлхийн санхүүгийн байгууллагуудын хийсэн дүгнэлтээр Монгол Улсын эдийн засгийн өсөлтөд ч энэ нь дам байдлаар нөлөөлсөн юм. Харин энэ байдал 2025 оноос эргэн сэргэх хандлага ажиглагдаж байгаа бөгөөд 2025 онд 58.1 сая толгой мал тоологдсон нь өмнөх оныхоосоо 0.8% өссөн үзүүлэлт ажээ.
Ташрамд дурдахад Монгол Улсын хөдөө аж ахуйн салбар 2025 онд эрс нэмэгдсэн үзүүлэлттэй гарсан нь мал аж ахуйн салбарын тогтворжилттой холбоотой юм.
]]> zulaa Mon, 13 Apr 2026 15:18:29 +0800 ХӨСҮТ: Улаанбурхан өвчний батлагдсан тохиолдол 10 нэмэгджээ http://bayanzurkh.nutag.mn/index.php?newsid=3372 http://bayanzurkh.nutag.mn/index.php?newsid=3372
Улаанбурхан өвчний батлагдсан тохиолдол улсын хэмжээнд 14.626 хүрээд байгаа бөгөөд нийслэлд 11788, орон нутагт 2833 бүртгэгдсэн байна. Харин нас баралт 17 болжээ.  
Халдварт өвчин судлалын үндэсний төвөөс гаргасан 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 11-ний мэдээллээр Улаанбурхан өвчний батлагдсан тохиолдол  10 нэмэгджээ. Одоогийн байдлаар эмнэлэгт 45 хүн хэвтэн эмчлүүлж байгаа.Гэрийн хяналтад 10 хүн байна.
Тухайлбал, нийслэлд 21 хүн, хөдөө орон нутагт 24 хүн хэвтэн эмчлүүлж байгаа аж. Насны бүлгээр өвчлөл хамгийн өндөр байгаа нь 10-14 насны хүүхдүүд бөгөөд тэдний өвчлөл 5270 хүрсэн байна. Мөн 0-4 насны 3611, 5-9 насны 1865 хүүхэд, 15-19 насны 1797 хүүхэд Улаанбурханаар өвджээ.
Улаанбурхан өвчин нь халдварлалт өндөртэй ч вакцинаар сэргийлэгдэх боломжтой халдварт өвчин юм. Улаанбурхан өвчний эсрэг вакцинд хамрагдсан тухай мэдээллээ өрх, сумын эрүүл мэндийн төвдөө очин цахим бүртгэлийн программд бүртгүүлээрэй.
Хэрвээ Улаанбурханы эсрэг вакцинд хамрагдаагүй хоцорсон бол хамрагдан өөрийгөө болон бусдыг Улаанбурхан өвчнөөс хамгаалаарай.
]]> zulaa Mon, 13 Apr 2026 14:39:33 +0800 С.Жамбалжамц "Tour of Flanders"-д уралдсан анхны Монгол тамирчин боллоо http://bayanzurkh.nutag.mn/index.php?newsid=3370 http://bayanzurkh.nutag.mn/index.php?newsid=3370
Испани улсын "Burgos Burpellet BH" мэргэжлийн багт уралдаж байгаа тэрээр энэ уралдааны 278.2 км замын тэн хагас хүртэл нийт]]> zulaa Wed, 08 Apr 2026 17:12:58 +0800 Химийн бодисуудыг хууль бусаар ашигласан хуулийн этгээдийг 30 сая төгрөгөөр торгожээ http://bayanzurkh.nutag.mn/index.php?newsid=3369 http://bayanzurkh.nutag.mn/index.php?newsid=3369
Химийн бодисуудыг хууль бусаар ашигласан үйлдэлд мөрдөн шалгах ажиллагаа явуулж хэргийг шүүхэд шилжүүллээ.
Тодруулбал, Цагдаагийн байгууллагаас энэ оны нэгдүгээр сард нэр бүхий хуулийн этгээд нь ашиг сонирхлын төлөө “Химийн хорт болон аюулгүй бодисын ангилалд хамруулсан бодисын жагсаалт”-д багтсан кали, төмрийн цианид, азотын хүчил, калийн сульфид, хүхрийн хүчил, натрийн метабисульфит, натрийн гипохлорит, калийн гидроксид, хромын ангидрид, калийн дихромат, цайрын исэл, бензол, шоргоолжны хүчил зэрэг бодисуудыг хууль бусаар үйл ажиллагаандаа ашигласан байна.
Шүүхээс Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 24.3 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар тус хуулийн этгээдийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийг 15,000,000 төгрөгөөр мөн тус хуулийн 3 дах хэсэгт зааснаар хуулийн этгээдийг 30,000,000 төгрөгөөр тус тус торгож, тодорхой төрлийн үйл ажиллагаа явуулах эрхийг 1 жилийн хугацаагаар хасах ял шийтгэл оногдуулжээ.
Эх сурвалж: Экологийн цагдаагийн алба
]]> zulaa Tue, 07 Apr 2026 17:06:04 +0800 Өмнөд Солонгосын нэгэн тосгонд сүүлийн 17 жилд анх удаа хүүхэд мэндэлжээ http://bayanzurkh.nutag.mn/index.php?newsid=3367 http://bayanzurkh.nutag.mn/index.php?newsid=3367
Өмнөд Солонгосын Юнха-мёон тосгонд сүүлийн 17 жилд анх удаа хүүхэд мэндэлж, цорын ганц бага сургуульд нь дөрвөн сурагч шинээр элсэн оржээ. Хүн ам нь жил ирэх тусам буурч буй тус тосгоны хувьд энэ хоёр зүйл нь маш ховор тохиолдол юм.
БНСУ-ын Хонсон хошууны албаны хүмүүс мягмар гарагт /2026.03.25/ мэдээлэхдээ, Камбожоос ирсэн цагаач Срэйдани болон түүний нөхөр Жон Хэ Док нар гуравдугаар сарын 19-ний өдөр Ён Жүн нэртэй хүүтэй болсон байна.
Орон нутгийн иргэд энэ мэдээг баяртайгаар хүлээн авч тэмдэглэжээ. Юнха-мёоны албаныхан тосгон даяар баярын лоозон, самбар хадсан байна. Нэгэн самбар дээр дээр "2026 онд Юнха-мёонд ирсэн онцгой бэлэг. Жон Хэ Док болон Срэйдани нарын хүү Жон Ён Жүн мэндэлсэнд баяр хүргэе" гэж бичжээ.
Энэ сард тус тосгоны бага сургуулийн нэгдүгээр ангид дөрвөн сурагч шинээр элсэн орсноор нийт сурагчдын тоо 17 болсон байна. Энэ хоёр үйл явдал нь тус улсад нүүрлээд буй хүн ам зүйн хямрал бүс нутгаас хамаарч хэр ялгаатай байгааг харууллаа.
Юнха-мёон тосгоны хүн ам сүүлийн арван жилийн турш тасралтгүй буурч байгаа юм. Тоон мэдээллээс үзвэл, оршин суугчдын тоо 2015 онд 2,628 байсан бол 2022 онд 2,197, 2023 онд 2,153 болж буурчээ. Хүн амын тоо 2024 онд 2,057 болж, өнгөрсөн оны долоодугаар сард 1,991 болсон байна.
Гуравдугаар сарын 19-ний байдлаар тус тосгонд 1,134 өрх, 1,954 оршин суугч бүртгэгджээ. Гэхдээ Хонсон хошуунд Юнха-мёоноос илүү бага хүн амтай нэг тосгон байдаг аж.
Юнха-мёон тосгоны дарга Шим Сон Жа хэлэхдээ, 17 жилийн дараа анх удаа хүүхэд мэндэлж, шинэ сурагчид элссэн нь бүх бүс нутгийн хувьд маш их баяр баясал авчирсан явдал боллоо гэжээ.
Тэрбээр нэмж "Юнха-мёоныг хүүхэд өсгөхөд таатай, хүн бүрийн амьдрахыг хүсдэг газар болгохын тулд захиргааны зүгээс чадах бүхнээ хийх болно" хэмээсэн юм.
Өмнөд Солонгос бол дэлхий дээрх хамгийн бага төрөлтийн түвшинтэй улс. 2025 онд тус улсын төрөлтийн түвшин 0.8 байсан нь 2024 оноос өссөн үзүүлэлт юм. Гэхдээ хөгжингүй орнууд хүн амынхаа тоог тогтвортой барихын тулд төрөлтийн түвшин 2.1 байх ёстой гэж мэргэжилтнүүд үздэг.
Эх сурвалж: Korea Times
]]> zulaa Tue, 31 Mar 2026 10:19:41 +0800 Т.Даваадалай: Туулын хурдны зам ерөөсөө өндөр өртөгтэй төсөл биш. Миний амьдарч байсан хотуудыг харахад голоо дагасан байдаг http://bayanzurkh.nutag.mn/index.php?newsid=3366 http://bayanzurkh.nutag.mn/index.php?newsid=3366 2.3 их наяд төгрөгийн өртгөөр баригдах Туулын хурдны зам төслийн талаар олон нийтийн сүлжээнд ихээхэн маргаан өрнөж байгаа билээ. Үүнтэй холбогдуулан УИХ дахь ХҮН намын зөвлөл өчигдөр (2026.03.23) холбогдох албан тушаалтнуудтай уулзаж, ажлын хэсэг байгуулахаар болсон. 
Өчигдрийн уулзалтын дараа Нийслэлийн засаг даргын нэгдүгээр орлогч Т.Даваадалай уг төслийн талаар тайлбар мэдээлэл өглөө. 
Тэрбээр "Энэ төслийн 7.2 км нь зургаан эгнээ гүүрэн байгууламж байна. Олимпын гүүр дөрвөн эгнээтэй 1 км-ийн өртөг нь 120 тэрбум төгрөгөөс дээш байгаа. Тэгэхээр Туулын хурдны зам урт учраас одоо байгаа өртгөөрөө хийнэ. Үнэтэй өртөг биш, Монгол Улсын төсөвчид бодсон.
Одоо байгаа манай асфальтан замууд 10 см хүртэлх хоёр давхаргатай байдаг. Бид Туулын хурдны замыг 18 см хүртэлх гурван үе давхаргатай, Азийн хурдны замын стандартаар төлөвлөж байгаа. Дээрээс нь 160 км/ц хүрэх боломжтой гэрлэн дохиогүй, уулзваргүй хурдны зам.
Олон улсад яг ийм замыг ашигладаг. Би ОХУ-ын Санкт-Петербург хотод зургаан жил амьдарч бакалавраа хамгаалсан. Австралийн Брисбэн хотод гурван жил амьдарч магистраа хийсэн. Миний амьдарч байсан хотуудыг харахад голоо дагасан байдаг. Хүн төрөлхтөн хот үүсгэхийн тулд голоо дагаж амьдардаг. Ялангуяа хурдны замуудыг голоо дагаад хийдэг жишигтэй. 
Туулын хурдны замын төсөв, өртөг бага мөнгөөр батлагдсан. Дэлхийн нийтэд үнийн өсөлт болбол эрсдэлтэй гэж харж байгаа. Энэ бол ерөөсөө өндөр өртөгтэй төсөл биш. 
Улаанбаатар хотын усны нөөцөд яагаад ч нөлөөлөхгүй. Бургас голын татанга эргийг дагаж ургадаг ургамал. Сэлбэ, Туул голын түвшин 1950 онд маш доор байж байгаад 1968 оны үерээр уулаас их хэмжээний лаг шавартай ирж тогтсон.
Бүх эрдэмтэдтэй зөвлөж байгаа. Усны зөвлөх инженер Ш.Баранчулуун энэ төсөл дээр зөвлөхөөр ажиллаж байгаа. Би дэд бүтцийн салбарт 17 жил ажиллаж байгаа. Улаанбаатар хотын ундны эх үүсвэртэй Туулын хурдны зам ямар ч хамааралгүй. Энэ талаар гарч байгаа тоо баримт дээр ямар ч эрдэмтэн мэргэдтэй мэтгэлцэхэд бэлэн" гэв.
]]> zulaa Fri, 27 Mar 2026 09:49:32 +0800 "БНСУ-ын виз гаргаж өгнө" гэх зарыг цахимд байршуулж, иргэдийг ₮39 саяар залилсан этгээдэд таван жил хорих ял оноов http://bayanzurkh.nutag.mn/index.php?newsid=3365 http://bayanzurkh.nutag.mn/index.php?newsid=3365
Цагдаагийн байгууллагаас сүүлийн хоёр жилийн хугацаанд визийн залилантай холбоотой 235 гэмт хэргийг бүртгэн шалгажээ.
Тодруулбал энэ оны эхний хоёр сарын байдлаар визийн залилангийн 11 гэмт хэрэг бүртгэгдсэнийг мэдээллээ. Энэ төрлийн залилах гэмт хэргийн ихэнх хувь нь цахим орчинд үйлдэгдэж байна.
Залилагч этгээд нь “визийг түргэн шуурхай, хямд үнээр баталгаатай гаргаж өгнө. Ирэхэд нь ажлын байр болон байрлах байр бэлэн” гэх мэтээр иргэдийн итгэлийг төрүүлдэг байна.
Тухайлбал иргэн Д нь 2018-2020 оныг хүртэлх хугацаанд "БНСУ-ын виз гаргаж өгнө" гэх зар мэдээллийг цахим орчинд байршуулж, 89 удаагийн үйлдлээр 39 сая  төгрөгийн хохирол учруулсныг мөрдөн шалгах ажиллагаагаар тогтоожээ. Улмаар Монгол Улсын шүүхээс Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.3 дугаар зүйлийн 3.1 дэх заалтыг үндэслэн таван жилийн хорих ял оноож шийдвэрлэсэн байна.
Иймд гадаад улсын виз мэдүүлэхдээ тухайн улсын Элчин сайдын яам болон Консулын газар, албан ёсны виз мэдүүлэх төвөөр дамжуулан виз олгодог болохыг анхаарч энэ төрлийн гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэхийг цагдаагийн байгууллагаас анхааруулав.  
]]> zulaa Wed, 25 Mar 2026 15:54:34 +0800 Орхигдсон салбарын гадуурхагдсан эрдэмтэд http://bayanzurkh.nutag.mn/index.php?newsid=3364 http://bayanzurkh.nutag.mn/index.php?newsid=3364
Орос хэлт эрдэмтэн судлаачдын академик шинжлэх ухааны холбоо буюу "RASA"-г Кремль "хүсээгүй байгууллага" гэж шошголон зарлажээ. "Хүсээгүй байгууллага" гэдэг нь улсын аюулгүй байдал, дотоод дэг журамд аюултай гэж үзсэн гадаад эсвэл олон улсын байгууллагыг албан ёсоор хориглосон статус юм.
"RASA" яагаад ингэж нэрлэгдсэнийг ойлгоё гэвэл 2008 он руу буцах хэрэгтэй. Тухайн үед 42 настай цэл залуухан Дмитрий Медведев ерөнхийлөгчөөр сонгогдоод байв. Түүний дуртай хамтлаг "Deep Purple", барьдаг утас нь "iPhone" байлаа. Мөн тэрбээр Цахиурын хөндийтэй өрсөлдөх Оросын шинжлэх ухаан, технологийн төв “Сколково”-г байгуулах ажлыг эхлүүлчихсэн, нээлтийн арга хэмжээнд нь Арнольд Шварценеггерийг уриад байж байлаа.
Оросын эдийн засаг ид үедээ байсан тул 2008 оны дэлхийн санхүүгийн хямралыг ч зовлон багатай давсан.
Энэ үеэс Оросын засгийн газар шинжлэх ухаанд хөрөнгө оруулах хэрэгтэй гэдгээ ойлгож эхэлсэн аж. Яагаад гэвэл Оросын шинжлэх ухаан Зөвлөлтийн үеэс үлдсэн үндсэн сууриараа л явж байснаас бус 10 гаруй жил орхигдсон байсан гэхэд болно.
Үүний зэрэгцээ гадаадад ажиллаж, амьдардаг орос эрдэмтдийн тоо улам олшроод байв. Шинжлэх ухааны судалгааны шинжилгээний чанар, зорилгод лабораторийн тоног төхөөрөмж, материал шууд нөлөөлдөг. Иймд эрдэмтдийн ихэнх нь шинжлэх ухаан хөсөр хаягдсан тэр он жилүүдэд гадаадын орон руу боломж эрж явсан байжээ. 1990-ээд онд гадагшаа гарсан хүмүүс 2000-аад оны сүүл гэхэд хөлөө олж, зарим нь дэлхийд нэр хүндээ дуурсгасан профессорууд болсон байсан.
Тэд хэний хүчээр хэн болсноо мартаагүй тул Оросын шинжлэх ухааны салбар луу эргэж харж эхэлсэн юм. Мэдээж энэ салбарт асуудал их байсан ч өөрсдөд нь дээд боловсрол олгосон системтэйгээ эргэх холбоогоо тэд таслаагүй. Тэд төгссөн сургуулиуддаа очиж лекц унших, системийг шинэчлэх, барууны жишигт ойртуулах, санхүүжилт олгох замаар хамтарч ажиллах болжээ.
Эрдэмтдийн зарим нь Оростоо буцаж очсон бол зарим нь олон улсад зэрэг төсөл хэрэгжүүлэхийг илүүд үзсэн. Үүнээс улбаатайгаар Орос хэлт эрдэмтэн судлаачдын академик шинжлэх ухааны холбоо анх байгуулагджээ.
Тус холбооны зорилго нь анхандаа гадаадад ажиллаж, амьдардаг эрдэмтдийг нэгтгэх байсан. Гэсэн ч удалгүй гадаадад амьдарч буй оросуудын хувьд тус холбоо эх оронтойгоо холбоо тогтоох, харилцаагаа сэргээх боломж нь болсон юм.
Тухайн үед Орост хамгийн амжилттай болсон судалгааны болон боловсролын хөтөлбөрүүд бүгд олон улсын хамтын ажиллагаанаас санаа авч, түүний дэмжлэгтэйгээр хэрэгжжээ. Үүнд, Оросын шинжлэх ухааны сан, “5-100” их сургуулийн шилдэг хөтөлбөр, авьяастнуудад санхүүгийн дэмжлэг олгох хөтөлбөр, “Сколково” инновацийн төв, "Massachusetts Institute of Technology"-ийн хамтын ажиллагаа багтана. Гадаад дахь орос эрдэмтэн судлаачид эдгээр санаачлагад идэвхтэй оролцож, дуу хоолойгоо байнга хүргэдэг байлаа. "Шинжлэх ухааны диаспора ба Оросын шинжлэх ухааны ирээдүй" нэртэй бага хурлыг хүртэл жил тутам зохион байгуулдаг байв.
Энэ үед "RASA" Санкт-Петербург, Томск, Казань хотуудад гурван хамтарсан төв нээжээ. Холбооны гишүүд хөтөлбөрүүдэд идэвхтэй оролцон, зарим нь ерөнхийлөгчтэй уулзан, саналаа нээлттэй хэлдэг байв.
Гэвч Владимир Путин 2012 онд ерөнхийлөгчөөр сонгогдсоноос хойш олон зүйл өөрчлөгджээ. Тэрбээр 2013–2014 онд бие даасан олон нийтийн мэдээллийн хэрэгслүүдийг үлдээлгүй хааж, Крымийг өөртөө нэгтгэсэн билээ.
Улс оронд үүссэн хурцадмал байдал "RASA"-д ч нөлөөлжээ. Энгийн үедээ Оросын аливаа дээд түвшний холбоо, байгууллагууд тусгай албаныхны анхаарал дор байдаг. Гэтэл хурцадмал байдал үүссэн үед ийм анхаарал нь дарамт шахалт болж хувирах нь элбэг. 2019 оноос эхлэн "RASA" Орос дахь үйл ажиллагаагаа албан ёсоор зогсоожээ. Үүнээс ердөө нэгхэн жилийн өмнө АНУ дахь Оросын Элчин сайд тус холбооны жил тутмын бага хуралд оролцож байсан гэхээр энэ зогсолт нь ихээхэн хүчтэй алхам байв.
2022 онд Орос, Украины дайн эхэлсний дараа "RASA" Украины ард түмэн, тэр дундаа эрдэмтдийг нь дэмжсэн хатуу байр суурь илэрхийлжээ. Энэ алхмын дараа "RASA"-г "хүсээгүй байгууллага" гэж зарлах нь цаг хугацааны асуудал болоод байсан.
"RASA"-тай холбоотой хамгийн нэр хүндтэй хүмүүсийн тоонд Артем Оганов болон Александр Кабанов нар орно. Хэн хэн нь "RASA"-ийн ерөнхийлөгчөөр ажиллаж байсан түүхтэй, олон улсад хүлээн зөвшөөрөгдсөн профессорууд. Гэвч Оросын шинжлэх ухааныг гэсэн нэгэн сэтгэлээр зүтгэж байсан эрдэмтэд дайнаас хойш таран бутарсан юм.
Тодруулбал, Артем Оганов нь Оростоо профессороор ажиллахын зэрэгцээ Владимир Путины бодлогыг тууштай дэмжигч болсон. Харин Кабанов АНУ-д суурьшиж, украин судлаачдыг дэмжих уриалгыг эхлүүлжээ.
Цаг сайхан байхад "RASA" өөр өөр үзэл бодолтой хүмүүсийг ч нэг зорилго дор нэгтгэж чаддаг байсан аж. Харин өнөөдөр цаг үе өөрчлөгдөж, "RASA"-тай холбоотой хэн ч болов эрүүгийн хэрэгт татагдах магадлалтай болжээ. Гадаадад амьдардаг зарим эрдэмтдийн хувьд "RASA" нэгэн үе эх орон нь байсан нь дамжиггүй. Тэдний хувьд дассан сурсан газартайгаа холбоогоо таслахаас өөр аргагүй болж байна.
ЭХ СУРВАЛЖ: MOSCOW TIMES
]]> zulaa Fri, 20 Mar 2026 14:30:59 +0800 Өнөөдрийн цахилгаан хязгаарлах байршлуудтай танилц http://bayanzurkh.nutag.mn/index.php?newsid=3362 http://bayanzurkh.nutag.mn/index.php?newsid=3362
Цахилгаан шугам тоноглолд хийх төлөвлөгөөт засвар, үйлчилгээг жил бүрийн гуравдугаар сараас эхэлдэг. Энэ үеэр тодорхой цагийн дагуу цахилгаан хязгаарладаг.
Хуваарийн дагуу өнөөдөр буюу гуравдугаар сарын 17-ны мягмар гарагт цахилгаан хязгаарлах байршлуудын мэдээллийг хүргэж байна. 
Эх сурвалж: УБЦТС
]]> zulaa Tue, 17 Mar 2026 11:45:11 +0800 Сурагчдын бие даалтын 7 хоног энэ сарын 30-наас эхэлнэ http://bayanzurkh.nutag.mn/index.php?newsid=3359 http://bayanzurkh.nutag.mn/index.php?newsid=3359
Боловсролын сайдын баталсан 2025-2026 оны хичээлийн жилийн бүтцийг танилцуулж байна. Энэ хичээлийн жил нь гурван улиралтай байх бөгөөд сурагчид нэгдүгээр улирлын урт амралтын дараах хоёрдугаар улирлын хичээ үргэлжилж байна.
Хоёрдугаар улирлын амралтын хуваарийн дагуу 4-р сарын 6-10-ныг дуустал үргэлжилнэ. 
Харин үүнээс өмнө ерөнхий боловсролын сургуулийн сурагчдын бие даалтын долоо хоног энэ сарын 30-наас эхэлнэ. 

]]> zulaa Tue, 10 Mar 2026 14:58:47 +0800