Улс төр - Bayanzurkh.nutag.mn http://bayanzurkh.nutag.mn/ ru Улс төр - Bayanzurkh.nutag.mn DataLife Engine Н.Учрал: Олон жилийн дуусдаггүй яриаг дуусгалаа http://bayanzurkh.nutag.mn/index.php?newsid=3510 http://bayanzurkh.nutag.mn/index.php?newsid=3510
2019 онд санаачилсан Тэтгэврийн шинэчлэл бодит ажил боллоо. Гурван тулгуурт тэтгэврийн тогтолцооны эхний үр дүн ахмадуудын маань дансанд орлоо. Азай буурлуудынхаа хөдөлмөрийг шударгаар үнэлэх ажил 2027 оны илүү эрчимтэй үргэлжилнэ.

]]> zulaa Wed, 04 Nov 2026 10:56:27 +0800 П.Баярхүү: Хуулийн өмнө дуудагдсан бол үнэн шударгаа хүлээгээд шалгуулдаг байх ёстой http://bayanzurkh.nutag.mn/index.php?newsid=3505 http://bayanzurkh.nutag.mn/index.php?newsid=3505
П.Баярхүү: Хуулийн өмнө дуудагдсан бол үнэн шударгаа хүлээгээд шалгуулдаг байх ёстой. Жагсаалтын гишүүд даргадаа үйлчилж намын гишүүдийг хагалгаж байна

]]> zulaa Mon, 26 Oct 2026 15:58:25 +0800 НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн чуулганы Ерөнхий санал шүүмжлэл эхэллээ http://bayanzurkh.nutag.mn/index.php?newsid=3495 http://bayanzurkh.nutag.mn/index.php?newsid=3495
АНУ-ын Нью-Йорк хотноо 2026 оны 09 дүгээр сарын 22-28-ны өдрүүдэд болох НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн 81 дүгээр чуулганы Ерөнхий санал шүүмжлэл эхэллээ. Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүхийг НҮБ-ын төв байранд хүрэлцэн ирэхэд НҮБ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Антонио Гутерреш угтан мэндчилж, дурсгалын зураг авхуулав. Ерөнхийлөгч дараа нь НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн 81 дүгээр чуулганы Ерөнхий санал шүүмжлэлийн нээлтэд оролцлоо.

Дэлхийн 130 гаруй орны төр, засгийн тэргүүн оролцож байгаа чуулган болон Ерөнхий санал шүүмжлэлийг “Итгэлцлийг сэргээн тогтоож, шилжилтийг удирдан чиглүүлж, бүгдэд хүртээмжтэй Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагыг цогцлоох нь” сэдвээр зохион байгуулж байна.

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Ерөнхий санал шүүмжлэлд оролцож, олон улсын харилцааны тулгамдсан асуудлаар Монгол Улсын байр суурь, гадаад бодлогын зорилт, тэргүүлэх чиглэл, нийгэм, эдийн засгийн байдал зэргийн талаар үг хэлнэ.

сонин mn
Ерөнхий санал шүүмжлэлээр улс орнууд үндсэн сэдвээс гадна “Бүс нутгийн мөргөлдөөн ба геополитик”, “Уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг арга хэмжээ ба тогтвортой хөгжил”, “Дэлхий нийтийн эрүүл мэнд ба шинээр гарч ирж буй сорилтууд”, “Хиймэл оюун ухааны засаглал”, “Хүний эрх ба нийгмийн оролцоо” зэрэг сэдвээр өндөр түвшний хуралдаан, хэлэлцүүлэг хийж, шийдвэр гаргах төлөвтэй байна.

Тухайлбал, цөмийн зэвсгийг бүрэн устгах, сэргээгдэх эрчим хүч, уур амьсгалын санхүүжилтэд шилжих явц, Тогтвортой хөгжлийн зорилтуудын хэрэгжилтийг хурдасгах, COVID-19 цар тахлын сургамж, хариу арга хэмжээ, дэлхийн эрүүл мэндийн тогтолцоог бэхжүүлэх, хиймэл оюун ухааны аюулгүй, найдвартай, хариуцлагатай хөгжлийг хэрхэн дэмжих зэргийг хэлэлцэнэ.

Мөн Хөгжих эрхийн тухай тунхаглал батлагдсаны 40 жил, Арьс өнгөөр ялгаварлан гадуурхах, үзэн ядах шинжтэй үзлийн эсрэг Дурбаны тунхаглал болон Үйл ажиллагааны хөтөлбөрийн 25 жилийн ойд зориулсан хурал болох юм. Түүнчлэн НҮБ-ын үйл ажиллагаа, ил тод байдал, үр ашгийг сайжруулах, бүтэц зохион байгуулалтыг шинэчлэх, гишүүн орнуудын хамтын ажиллагааг бэхжүүлэх зорилготой “НҮБ-80” санаачилгыг урагшлуулах, Аюулгүйн зөвлөлийн шинэчлэл зэрэг ч хэлэлцэх асуудалд багтжээ.

сонин mn
НҮБ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Антонио Гутеррешийн бүрэн эрхийн хугацаа энэ оны сүүлээр дуусгавар болно. Шинэ Ерөнхий нарийн бичгийн даргын албан тушаалд Чили Улсын Ерөнхийлөгч асан, НҮБ-ын Хүний эрхийн дээд комиссар асан Мишель Бачелет, Олон улсын цөмийн эрчим хүчний агентлагийн ерөнхий захирал Рафаэль Гросси, НҮБ-ын Худалдаа, хөгжлийн бага хурлын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Ребека Гринспан, Сенегал Улсын Ерөнхийлөгч асан Маки Саль, Ерөнхий Ассамблейн дарга асан Мария Фернанда Эспиноса нар нэр дэвших талаар олон улсын хэвлэл мэдээллийн байгууллагууд мэдээлж байна. Нэр дэвшигчийг НҮБ-ын Аюулгүйн Зөвлөл санал болгосны дараа Ерөнхий Ассамблей батална.

Ерөнхий Ассамблейн 81 дүгээр чуулганыг Бангладеш Улсын Гадаад хэргийн сайд Халилур Рахман даргалж байгаа бөгөөд Монгол Улсаас НҮБ-ын дэргэд суугаа Байнгын төлөөлөгч Н.Анхбаяр 15 орлогч даргын нэгээр ажиллаж байна.

Халилур Рахман олон талт байгууллагуудад итгэх итгэлийг бэхжүүлэх, НҮБ-ын үр нөлөөг дээшлүүлэх, дэлхий дахинд тулгарч байгаа шинэ сорилтуудад нийцүүлэн тус байгууллагыг шинэчлэх зэрэг зорилт тавьжээ.

сонин mn
Манай улс 65 жилийн өмнө буюу 1961 онд НҮБ-ын бүрэн эрхт 101 дэх гишүүнээр элссэн түүхтэй. Өнгөрсөн хугацаанд НҮБ-тай олон чиглэлээр, түүний дотор бүс нутаг, олон улсын энх тайван, аюулгүй байдлыг хангах, далайд гарцгүй хөгжиж буй орнуудын эрх ашгийг хамгаалах, НҮБ-ын энхийг сахиулах ажиллагаанд оролцох зэргээр идэвхтэй хамтран ажилладаг. Өнгөрсөн жил НҮБ 80 жилийн ойгоо тохиолдуулан Ерөнхий Ассамблейн 80 дугаар чуулган, Ерөнхий санал шүүмжлэлийг “Хамтдаа хүчтэй 80 жил болон энх тайван, хөгжил, дэвшил, хүний эрхийн төлөөх илүү сайхан ирээдүй” сэдвээр зохион байгуулсан юм. НҮБ 1945 онд АНУ-ын Сан Франциско хотод 51 гишүүнтэй байгуулагдсан бөгөөд өдгөө 193 орон элсээд байна.
]]> zulaa Wed, 23 Sep 2026 10:11:18 +0800 Б.Батцэцэг “Эрх зүйн хамааралгүй” гэчихээр хулгай, луйвраа нуучихна гэж эндүүрчээ http://bayanzurkh.nutag.mn/index.php?newsid=3382 http://bayanzurkh.nutag.mn/index.php?newsid=3382
Н.Цэрэндолгор, Э.Ариунгэрэл гээд хоёр захирлаар хамааралтай “Төрийн үнэт цаас хэвлэл” компани байгуулагдаад яг дөрвөн сарын дараа “Жордан Топпен трейд” гэх компани шинээр байгуулагдаж, захирлаар нь Б.Батцэцэгийн нягтлан байсан Б.Сувдмаа томилогдоодхов. Хоржоонтой шүү. Энэхүү компани байгуулагдаж, Б.Сувдмаа захирал болсон нь учиртай байв. “Төрийн үнэт цаас хэвлэл” компаниас тендер зарлахгүйгээр 24 тэрбумын худалдан авалтыг Б.Сувдмаагийн “Жордан Топпен трейд” гэх компаниас хийсэн зөрчлийг Үндэсний аудитын газрынхан илрүүлчихсэн байгаа юм.
Ийм л тодорхой хамаарлыг сайд Б.Батцэцэг “эрх зүйн хувьд тэр хүмүүс надад, миний нөхөрт хамааралгүй” гэж хуулиас бултах зальхай тайлбар хийж явна…
Авлигачид, тонуулчид сүүлийн жилүүдэд хууль бусаар олсон хөрөнгөө өөрийнхөө болон гэр бүлийнхээ хүмүүсийн нэр дээр бүртгүүлдгээ больж, танил тал, найз нөхөд гээд хамааралгүй хүмүүсийн нэр дээр “хадгалж”, хуулиас бултдаг болсон тухай Авлигатай тэмцэх газрын мөрдөгчид халаглан ярьдаг юм. Яг Б.Батцэцэг сайдын тайлбарласан шиг “эрх зүйн хувьд надтай хамааралгүй хүмүүс” гэдэг шиг.
Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэг саяхан “Эрх зүйн хувьд надтай ямар ч хамааралгүй, миний гэр бүлтэй, миний нөхөртэй. Тийм байсан бол би хөрөнгө орлогын мэдүүлэгтэй бичнэ ш дээ” гэх тайлбарыг хэлсэн байв. Энэ нь түүний хэвлэх үйлдвэрүүдийн талаарх маапааныг хэвлэлүүд ил болгосны хариуд өгч буй арга ядсан тайлбар.
“Мөнхийн үсэг”-ээр эхэлсэн түүний эзэмшлийн хэвлэх үйлдвэрүүд гарын таван хуруунаас олон болж, тэдгээр нь төрийн тендерийг хуу хамж, бүр болоогүй төрийн өмчит компанийг хамтраад байгуулчихсан, татвар төлөгчдийн мөнгийг урсгаж байгаа нь өдөр бүр баримт, нотолгоотой ил болсоор байна. Б.Батцэцэг энэ ажлаа яг өөрийнх нь хэлснээр “Эрх зүйн хувьд хамааралгүй” нөхдөөрөө хийлгэдэг, удирдуулдаг нь ч нэр устайгаа ил болчихсон.
Ганцхан жишээ, “Мөнхийн үсэг” ХХК-д нь нягтлан бодогч хийж байсан Баянхонгорын гаралтай Б.Сувдмаа гэх бүсгүйг өөрийнхөө хүү Г.Соджамцын “Ви Эс Эм” компанид хувьцаа эзэмшигчээр бүртгүүлчихсэн байлаа.
2023.06.19-нд гадаад паспорт хэвлэх “Төрийн үнэт цаас хэвлэл” компанийг үүсгэн байгуулах Засгийн газрын тогтоол гарч, албажсан байдаг. Ингэхдээ тус компанийг “Мигасон” гэх хувийн компанитай 51/49 хувиар нэгтгэж байгуулсан. Гэтэл “Мигасон” ХХК нь Б.Батцэцэгийн хуулийн зөвлөх, мөн түүний эзэмшлийн “Экопак Монгол” ХХК-ийн хуулийн зөвлөх, хүү Г.Соджамцын “Ви Эс Эм” компанийн хөдөлмөрийн бирж хариуцдаг зэрэг давхар, давхар хамааралтай Н.Цэрэндолгор гэх эмэгтэйн компани байлаа.
Нэг талаас хуулийнх нь зөвлөх Н.Цэрэндолгор компаниа нийлүүлж байгуулсан “Төрийн үнэт цаас хэвлэл” компанийн гүйцэтгэх захирлаар хамгийн ноцтой нь Б.Батцэцэгийн ХОМ-тээ жил бүр мэдүүлдэг “Монголын үнэт цаас хэвлэл” ХХК-ийн захирал Э.Ариунгэрэл гэх эмэгтэй ирсэн байдаг юм.
Ийнхүү Н.Цэрэндолгор, Э.Ариунгэрэл гээд хоёр захирлаар хамааралтай “Төрийн үнэт цаас хэвлэл” компани байгуулагдаад яг дөрвөн сарын дараа “Жордан Топпен трейд” гэх компани шинээр байгуулагдаж, захирлаар нь Б.Батцэцэгийн нягтлан байсан Б.Сувдмаа томилогдоодхов. Хоржоонтой шүү. Энэхүү компани байгуулагдаж, Б.Сувдмаа захирал болсон нь учиртай байв. “Төрийн үнэт цаас хэвлэл” компаниас тендер зарлахгүйгээр 24 тэрбумын худалдан авалтыг Б.Сувдмаагийн “Жордан Топпен трейд” гэх компаниас хийсэн зөрчлийг Үндэсний аудитын газрынхан илрүүлчихсэн байгаа юм.
Ийм л тодорхой хамаарлыг сайд Б.Батцэцэг “Эрх зүйн хувьд тэр хүмүүс надад, миний нөхөрт хамааралгүй” гэж хуулиас бултах зальхай тайлбар хийж явна. Дахиад ч олон маапаантай компаниуд, эзэд захирлууд байгаа.
Б.Батцэцэг “надад хамааралгүй” гэчихээр үнэн, зөв гэсэн үг биш юм. Үүнийг хуулийнхан гаргаахгүй мэддэг болсон. Авлигачид, тонуулчид төрийн мөнгө, ард түмний баялгийг цуслахдаа өөрсдийнх нь нэр дээр, гар дээр л байхгүй бол нэр цэвэр үлдэнэ гэж андуурдаг. Гэхдээ хараат бус сэтгүүл зүй, сэтгүүлчид түүний аалзны тор шиг хэрсэн олон компани, гар доороо ажиллуулдаг хүмүүсийнх нь хамаарлаар өлхөн олоод зарлаад байгаа. Хуулийнхан ч соргог харж буй нь лавтай.
Мөнгө мөртэй гэдэг шиг хэчнээн “Эрх зүйн хамааралгүй” гэж уран донгодоод нэмэргүй болно оо л гэсэн үг юм.
 
Д.БАТБОЛД
ӨДРИЙН СОНИН
]]> zulaa Thu, 07 May 2026 16:12:03 +0800 Төрөө цахимжуулчихаад намаа цахим болгоё! http://bayanzurkh.nutag.mn/index.php?newsid=3381 http://bayanzurkh.nutag.mn/index.php?newsid=3381
МАН-ын дарга Н.Учрал төрийн үйлчилгээг цахим болгох талаар сүүлийн хэдэн жил ярьж байгаа. Цахим яамны сайд байхдаа цахим үндэстэн хэмээh бодлогоо зарлаж, төрийн олон үйлчилгээ цахимжсан, гэхдээ бүгд биш. Одоо ч төрийн албаныхны хүнд сурталд иргэд бухимдаж, тэр хэрээр төрийн нэр хүнд уначихсан байгаа үед Ерөнхий сайд Н.Учрал, Ч.Номин сайд нар намынхаа цахимжилтад анхаараад тун завгүй явна. Шинэхэн томилогдсон сайд нар салбарынхаа ажлыг эмхлэх, цаашид ямар арга хэмжээ авах гээд тун завгүй л баймаар.
Гэхдээ Н.Учрал, Ч.Номин сайд нар томилогдоод нэг сар ч хүрээгүй байж намаа цахимжуулаад эхэлжээ.
Өнгөрсөн амралтын өдрүүдэд МАН-ынхан цахимжилтад шилжиж байгаагаа зарлав. Энэхүү шилжилтийн нээлтэд МАН-ын дарга, Ерөнхий сайд Н.Учрал болон Цахим хөгжлийн сайд Ч.Номин нар оролцсон юм. Үүгээр намын 300 мянган гишүүн нээлттэй мэдээлэл авах, аливаа бодлого шийдвэрт санал дүгнэлтээ тусгах боломж бүрдэж байгаа бөгөөд МАН өөрөө гишүүн төвтэй нам байх үндсэн үзэл санааг хэрэгжүүлэхэд тус систем чухал үүрэг гүйцэтгэх гэнэ. Их өгөгдөл, AI технологид суурилсан тул намын гишүүний мэдээлэл авах, шийдвэр гаргалтад шууд оролцох боломжийг ухаалгаар хангах юм. Цаашлаад бизнес эрхлэгч гишүүдээ холбон, хамтран үйл ажиллагаа явуулах нөхцөлийг бүрдүүлж буйгаараа онцлог гэнэ.
Ерөнхий сайд нь Цахим яамны сайдтайгаа хамтраад намын аппликейшн хийсэн талаараа зарлаад явж байгаа нь намын ажил нь гэж харж болох ч цахим үндэстэн болж, төрийн албаныхны ажлыг нээлттэй ил тод, хурдтай, шуурхай ажиллахад цахимжилт хамгийн чухал. Байгуулагдаад нэг сартайгаа золгож байгаа Ерөнхий сайд, Цахим хөгжлийн сайд нар ихэд завтай яваа бололтой.  Төрийн ажилдаа шамдаж, цахим үндэстэн болгохын төлөө бус намынхаа цахимжилтад анхаарч байхыг харвал.
Мэдээж нам, төрийн ажил чухал ч Ерөнхий сайдын болон Цахим хөгжлийн сайдад төрийн цахим шилжилт, төрийн үйлчилгээг цахимжуулж, хурдан шуурхай ажиллахад нь анхаарах цаг биш гэж үү.
Т.ОД
https://news.mn/r/2864331/
]]> zulaa Wed, 06 May 2026 13:45:58 +0800 Намаа барьж чаддаггүй Б.Батбаатарын гарт СОP-17 үрэгдэх вий http://bayanzurkh.nutag.mn/index.php?newsid=3361 http://bayanzurkh.nutag.mn/index.php?newsid=3361
Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн асуудал дэлхий дахинаа анхаарах хандуулах шаардлагатай салбарт зүй ёсоор ордог. 
Харин манайх энэ салбартаа төдийлөн анхаарал хандуулдаггүй нь салбарын сайдын томилгооноос харагдана. Мэргэжлийн хүн биш гэхэд мэргэшсэн хүнд уг нь салбараа өгдөг баймаар.  Өдгөө манай улсын бэлчээрийн 70 гаруй хувь нь доройтолд орчихсон гэдэг харанга дэлдэж байна.
Мөн манайд уур амьсгалын өөрчлөлт дэлхийн дунджаас хоёр дахин хурдацтай явагдаж байна. Цөлжилт гэдэг зүйлтэй улсаараа нүүр тулахад тун ойрхон байгаа. Гэтэл үүнийг ойлгох төр засаг бий эсэх нь эргэлзээтэй. Сүүлийн хоёр ч удаагийн Засгийн газар  Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн салбарыг хамтарсан намууддаа бэлэглэв.  Нөгөө талд, салбар яамыг авсан ИЗНН-ын байж байгаа царай. Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайд Б.Батбаатар ИЗНН-ын дарга учраас сайд болсон. Гэтэл сая намын хэсэг нөхөд нь хуралдаад түүнийг намын даргаас нь огцруулчихаж байгаа юм. 
Тиймээс намаа барьж чаддаггүй Б.Батбаатарын гарт уур амьсгалын өөрчлөлтийн салбарын томоохон хурал болох СОP-17 үрэгдэх вий гэсэн болгоомжлол байна. НҮБ-ын цөлжилттэй тэмцэх "COP17" хурал 2026 онд Монгол Улсад зохион байгуулагдана.
АСЕМ-ын арга хэмжээ шиг чухал хурал. Өмнөх сайд С.Одонтуяа нь “Б.Бат-Эрдэнэ сайд байхдаа энэ арга хэмжээг амлаад авчихсан. Гэтэл 100 тэрбум төгрөг шаардлагатай байна” гэж хошуугаа унжуулж зогссон. Энэ арга хэмжээг амжилттай зохион байгуулж чадвал 100 тэрбум битгий хэл 7-8 их наядыг татах боломжтой юм билээ шүү дээ. Энэ том ачааг сайд Б.Батбаатар даадаг л байгаадаа.
Түүнийг энэ Засгийн газрын хамгийн сулхан сайд гэхэд ч хилсдүүлсэн болчихгүй байх. Ер нь Б.Батбаатарын зохион байгуулалт, идэвх, санхүүгийн ил тод тун сул байгаа тухай яригдаад эхэлчихсэн. Ийм нөхцөлд Монгол Улсын нэр хүнд, олон улсын хамтын ажиллагаа, уур амьсгалын чиглэлээр баримтлах стратегийн бодлого шууд эрсдэлд орж магадгүй гэдгийг анзаарах учиртай. Намаа барьж чаддаггүй Б.Батбаатарын гарт СОP-17 үрэгдэх вий дээ.
Т.БАТСАЙХАН
Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин. № 45 (7787) 
]]> zulaa Thu, 12 Mar 2026 11:15:12 +0800 МАН-ын бага хурал: Намын Их хурлыг 11 дүгээр сарын 15-16-нд товлов http://bayanzurkh.nutag.mn/index.php?newsid=3228 http://bayanzurkh.nutag.mn/index.php?newsid=3228
Ардын намын Бага хурлын VIII хуралдаан бямба гарагийн үдийн өмнө эхэлж ням гарагийн өглөө найман цагт өндөрлөв. Намын Бага хуралд 428 гишүүн оролцож, 80 гаруй хувийн ирцтэй эхэлжээ. 20 цаг үргэлжилсэн хурлаар Бага хурлын зарим гишүүнийг чөлөөлж, орных нь гишүүдийг нөхөн батламжилж, Их хурлаа товлож, хамгийн чухал нь намын даргын сонгуулийг зохион байгуулав. Бага хурал хаалттай явагдсан бөгөөд Тусгаар тогтнолын ордны гадаа болон Бага хурлын гишүүдийн олон нийтийн сүлжээнд мэдээлсэн мэдээллүүдэээс хурлын үйл ажиллагааг тоймлон хүргэе.
 
Бага хурлын нийт гишүүдээс 49 хүнийг өөрийн хүсэлтээр болон төрийн албанд томилогдсон тул чөлөөлж, дүрэмд заасны дагуу шат шатны байгууллагуудын намын дарга, дэд дарга нарыг сонгож батламжилжээ.
 
Ардын намын даргад УИХ-ын дарга Д.Амарбаясгалан, Ерөнхий сайд Г.Занданшатар нар нэр дэвшиж, заалнаас нэр дэвшигч гараагүй. Тиймээс хоёр нэр дэвшигч өөр өөрсдийн мөрийн хөтөлбөрөө танилцуулж, бодлогын мэтгэлцээнийг өрнүүлсэн байна. Мэтгэлцээний дараа асуулт асууж, хариулт аван мөн саналаа хэлсээр дөрвөн цаг орчим үргэлжилжээ. Ерөнхий сайд Г.Занданшатарыг дэмжигчид намын даргын асуудлыг Их хурлаар шийдэх ёстой гэсэн байр сууриа илэрхийлсэн бол Д.Амарбаясгаланг дэмжигчид Их хурлыг хүлээвэл 45 хоног болно, улс орон хэцүүднэ, энэ бага хурлаараа шийдэх нь зүйтэй гэсэн байр суурийг илэрхийлжээ. Ерөнхий сайд Г.Занданшатар 100 хоногийн тайлангаа тавьж байгаа.
 
Г.Занданшатарын хувьд Засгийн газрынхаа 101 хоног дээр Бага хурал болж байгааг тэрээр хэлж, энэ богино хугацаанд эдийн засгийг тогтворжуулсан амжилт гаргаснаа онцолсон байна.
 
Тэрээр үндсэндээ Засгийн 100 хоногт хийснээ танилцуулж, ирэх таван жилд хэрэгжүүлэх зорилт болох "Шинэ итгэл-шинэтгэл"-ийн бодлогоо танилцуулжээ. Энэ бодлогын хүрээнд зөвхөн улс орныг бус намаа шинэчилнэ, төрийн тогтвортой байдлыг хангасан, намын эв нэгдлийг бэхжүүлсэн дарга байхаа Бага хурлын гишүүдийн өмнө амлав. Харин хэдхэн хоногийн өмнө хэвлэлийнхнийг цуглуулан бүх асуултад нээлттэй хариулсан УИХ-ын дарга Д.Амарбаясгалан энэ удаад өнгөрсөн сонгуулиудад намын сайн менежер байж сонгуульд ялуулж чадсан туршлагаараа ирэх сонгуулиудад намаа дахин ялуулахад итгэл төгс байгаагаа мөрийн хөтөлбөрийнхөө цөм болгон танилцуулав.
 
сонин mn
Хоёр нэр дэвшигчийн мэтгэлцээний дараа гишүүдийн асуулт хариулт болон санал өрнөсөн. Г.Занданшатарыг дэмжигчдийн зүгээс төрийн тогтвортой байдлыг хангах нь зүйтэй гэж үзсэн бол эсрэг талд Их хуралд тойргоосоо сонгогдож чадаагүй хүн намын дарга байж болох уу гэдэг асуудалд Г.Занданшатарыг буруутгах хандлага илэрхий байжээ. Үүнд ч Ерөнхий сайд эмзэглэж байгаагаа илэрхийлж тухайн үед. Тойрогт болсон буйлхай, тэр тусмаа хүн амины хэрэгтэй холбоотойгоор өөрийг нь гүтгэсэн үйл явдлаас болж тйоргоосоо гарч чадаагүй, цэвэр орон нутгийн МАН-ын удирдлагуудтай холбоотой хэмээн сонгогдож чадаагүйн “шархаа сэдрээв”. 
 
Түүний Засгийн газраас Хэрэг Эрхлэхийн дарга С.Бямбацогт, Тэргүүн Шадар сайд Н.Учрал нар Засгаа хамгаалж чангахан дуугарсан гэсэн мэдээлэл байна. Ардын намын дүрэмд Бага хурлын гишүүдийн гуравны хоёрын саналыг авч байж намын дарга болох тухай заалт бий.
 
Эхний санал хураалтад Д.Амарбаясгалан 56.2 хувь, Г.Занданшатар 43.98 хувийн санал авсан нь аль нь ч гуравны хоёрын босгонд хүрсэнгүй. Мөн нэр дэвшигч Г.Занданшатар гараар дахин санал гаргаж дахин тоолсон ч зөрүү гараагүй байна. Харин хоёр дахь санал хураалт нэлээд сунжирсан байна. Хоёр дахь санал хураалтад 321 Бага хурлын төлөөлөгч санал өгснөөс 46 хүчингүй хуудас гарч, 275 хүчинтэй саналаар буюу санал өгсөн Бага хурлын гишүүдийн 85.67 хувийн саналаар Д.Амарбаясгаланг МАН-ын даргаар сонгогдсонд тооцож, тогтоол баталсан. Ингээд Д.Аамсрбаясгалан Ерөнхий сайд асан Л.Оюун-Эрдэнээс намын тамгыг гардан авч хуралдаан өндөрлөжээ. 20 цаг үргэлжилсэн Бага хурлын шийдвэр хүчинтэй эсэхэд зарим талаар маргаан үүсч болзошгүй нөхцөл байдал бий болсон. Тухайлбал, санал хураалт явагдсан процессыг намын дүрэм зөрчсөн хэмээн үзэх өнцөг бийг хуульчид хэлж байна. Тухайлбал, МАН-ын Хууль зүйн хэлтсийн дарга Г.Төгөлдөр “Аль аль тал нь гуравны хоёрын санал аваагүй учир Их хурлаар шийдэгдэх ёстой асуудал. Ингэж нэг нэр дэвшигчийг хүчээр салгаж дангаар санал хураалт явуулна гэдэг хүчээр түрэмгийлж байгаа нь хууль зөрчиж байна” хэмээн Тусгаар тогтнолын ордны гадаад хэвлэлийнхэнд мэдэгдсэн. Хуралдаанаар хэлэлцсэн асуудлуудын талаар хуралдааныг даргалсан УИХ дахь Монгол Ардын намын бүлгийн дарга, УИХ-ын гишүүн Ж.Бат-Эрдэнэ, дэд дарга, Бага хурлын гишүүн Г.Гангамөрөн, Тооллогын комиссын даргаар ажилласан УИХ-ын гишүүн Ж.Алдаржавхлан, намын Хяналтын ерөнхий хорооны дарга, УИХ-ын гишүүн Б.Баярбаатар нар хэвлэлийнхэнд мэдээлэл хийв.
 
УИХ дахь Монгол Ардын намын бүлгийн дарга, Бага хурлыг даргалагч Ж.Бат-Эрдэнэ хэвлэлийнхэнд мэдээлэл хийх үеэрээ “Намын даргад УИХ-ын дарга Д.Амарбаясгалан, Ерөнхий сайд Г.Занданшатар нар өрсөлдөж, өрсөлдөөний явцад УИХ-ын дарга Д.Амарбаясгалан нийт гишүүдийн 85.67 хувийн саналаар сонгогдлоо” гэв.
 
Тооллогын комиссын дарга, УИХ-ын гишүүн Ж.Алдаржавхлан “Намын даргын орон гарсан тохиолдолд Бага хуралд оролцсон гишүүдийн гуравны хоёрын саналаар сонгоно гэж намын дүрэмд заасан. Хэдэн үе шаттай зохион байгуулахыг Тооллогын комисс журам баталж шийддэг зохицуулалттай тул энэ дагуу сонгуулийг явууллаа” гэв. Харин МАН-ын Хяналтын ерөнхий хорооны дарга, УИХ-ын гишүүн Б.Баярбаатар “Намын даргыг сонгох сонгууль Улс төрийн намын тухай хууль, бусад хуулийг дагаж батлагдсан журмууд болон намын үндсэн дүрэмд нийцсэн байх ёстой гэж үздэг. 2024 оны нэгдүгээр сарын 1-нээс дагаж мөрдөж буй Улс төрийн намын тухай хуульд намын даргыг Удирдах дээд байгууллага буюу Их хурал эсвэл төлөөллийн төв байгууллага буюу Бага хурал сонгох эрхтэй гэж заасан. Тухайн хуралд оролцсон гишүүдийн гуравны хоёрын саналаар намын даргад сонгогдсонд тооцдог. Иймд эхний санал хураалтад УИХ-ын дарга Д.Амарбаясгалан, Ерөнхий сайд Г.Занданшатар нар өрсөлдлөө.
 
Нэр дэвшигчдийн дунд бодлогын нээлттэй мэтгэлцээнийг өрнүүллээ. Нэр дэвшигчдэд хандан олон гишүүн саналаа хэллээ. Ингээд санал хураалт явагдаж Д.Амарбаясгалан 56.1, Г.Занданшатар 43.9 хувийн саналыг авч, аль нэг нь гуравны хоёр хувь буюу 66 хувийн саналаа авч чадаагүй.
 
Иймд Ж.Алдаржавхлан ахлагчтай 15 хүний бүрэлдэхүүнтэй Тооллогын комиссоос гаргасан журмаар, Улс төрийн намын тухай хуулийн зүйл заалт буюу намын үйл ажиллагаандаа баримталдаг саналыг нууцаар хураана гэсэн зарчмыг баримталсан. Бага хурлын нийт 479 гишүүнээс гуравны хоёр хувийг давсан буюу нийт 321 гишүүний ирцтэй байсан. Ингээд 321 саналын хуудаснаас 46 саналын хуудас хүчингүй, 275 нь хүчинтэй саналын хуудаст тоооцогдож 85.67 хувийн саналаар УИХ-ын дарга, Бага хурлын гишүүн Д.Амарбаясгалан МАН-ын даргаар сонгогдлоо. Улс төрийн намын тухай хууль, Улсын Дээд шүүхийн нийт шүүгчдийн хуралдаанаар баталсан журмын дагуу 60 хоногийн дотор намын шинэ даргаа бүртгүүлэхдээ өмнөх дарга нь хүлээлгэн өгдөг. Улсын Дээд шүүх 30 хоногийн дотор нягталж бүртгэдэг тул нийтдээ 90 хоногийн хугацаанд Дээд шүүх эцсийн шийдвэрээ гаргана” гэв. Ардын намын Бага хурлын төгсгөлд намын 31 дүгээр Их хурлыг ирэх арваннэгдүгээр сарын 15-16-нд зохион байгуулахаар товложээ.
 
 
Б.НАНДИН
Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин
]]> zulaa Wed, 08 Oct 2025 10:06:07 +0800 С.Баярцогт Ерөнхийлөгчийн 2027 оны сонгуульд өрсөлдөх сонирхолтой гэнэ http://bayanzurkh.nutag.mn/index.php?newsid=3212 http://bayanzurkh.nutag.mn/index.php?newsid=3212
23 насандаа Улсын Бага Хурлын буюу тухайн үеийнхээ парламентын гишүүн байсан Сангажавын Баярцогт бол АН-ын томоохон лидерүүдийн нэг. Нийгэмд бол нэр хүндээ хэдийн алдсан тэрээр сүүлийн жилүүдэд улс төрд эргэн ирэхийг эрчимтэй оролдож буй.
С.Баярцогт гэсэн нэрийг сонссон дундаж Монгол хүнд Оюутолгойн гэрээг гардан байгуулагч, хорин хувьсагч ярьж хамгаалагч, оффшор дансанд 1 сая доллараа мартагч, Хятадын Монгол гэж өөрийнхөө хаягийг бүртгүүлэгч гэсэн л дүр төрх буудаг болоод уджээ.
 
Зөв, буруу эсэх нь тусдаа асуудал. Юутай ч нийгмийн олонхид байгаа имиж нь бол яах аргагүй ийм болсон.
 
Иймээс ч УИХ-ын 2024 оны сонгуульд намын жагсаалтын 9-д бичигдэх түүний хүслийг намынх нь гишүүд биелүүлээгүй юм. С.Баярцогтын сөрөг имиж намд нь гай болно гэж тэд үзсэн хэрэг.
Гэвч нэг талаас С.Баярцогт өөрөө улс төрд эргэн ирэхийг маш хүсч байгаа, нөгөөтэйгүүр Монголын маш өндөр эрх мэдэлтэй хүн түүнийг улс төрд эргүүлэх ирүүлэх хүсэлтэй байгаа нь улс төрийн хүрээнийхэнд нууц биш болсон. Иймээс ч түүнийг ямар нэг том зүйлд бэлдэж байна гэх дүгнэлтийг АН-ын ҮБХ-ы гишүүд хийх болжээ.
 
Эх сурвалжуудын өгүүлж буйгаар С.Баярцогт Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн 2027 оны сонгуульд өрсөлдөх сонирхолтой байгаа гэнэ.
Мэдээж энэ нь одоохондоо түүний хүсэл төдий байгаа бөгөөд МАН, АН-ын аль алиных нь сонирхол үүнийг бодит болгох эсэхийг шийдэх учиртай.
 
С.Сарнай
sonin.mn
]]> zulaa Tue, 02 Sep 2025 12:06:16 +0800 Ордны гурван давхрын АН-ын хоёр “гүйдэл” http://bayanzurkh.nutag.mn/index.php?newsid=3179 http://bayanzurkh.nutag.mn/index.php?newsid=3179
Улс төр ч заримдаа хошин шогоос дор болох юм. Энд улс төр хөл толгойгоо алдаж, эдийн засаг элэг дөрвөөр мөлхөх дөхөж байх зуурт тэнд хэр чинээний хувийн улс төрөө амжуулах гэсэн “бизнес” бас явж байна. “…Дайны хажуугаар дажин” гэдэг шиг Ерөнхий сайд огцорч, засаг хөдлөхтэй зэрэгцээд АН-ын даргын төлөөх дажин эхэлжээ.
Лу.Гантөмөрийгөө огцруулж оронд нь АН-ын дарга болох хүсэл зүтгэл явж байгаа хэрэг л дээ. 
Уг нь, Лу.Гантөмөр бол АН-д том гавьяатай хүн байгаа юм. 2017 оноос хойш хэд тарж, задарсан АН-ын эвлүүлж, өөрөө янз бүрээр хэлүүлсээр 2024 оны сонгуультай золгуулсан. Нийлүүлээд “…Нэг нам” гээд сонгуульд оруулсан. Энэ сонгуульд АН ялах ямар ч боломж байгаагүй юм. Ялагдсаны дараа УИХ-д сонгогдсон 42 гишүүнээс бусад нь дахиад дөрвөн жил гудамжинд алхахаар болсон. Харин Лу.Гантөмөр намынхаа Улс төрийн зөвлөл, ҮБХ-ны нөхдүүдтэй ярилцаж ойлголцсоноор тус намынхан хамтарсан Засгийн газарт орсон. Хамгийн “гал”-тай яамдыг хариуцсан. Мэдээж, тэр “гал”-ыг дагаад “хоол” сайтай. Ан-ын мөн ч олон хүн хоолтойгоо залгасан даа. Гэвч, жил арай хүрэлгүй МАН шийдвэр гаргаад АН-гүйгээр Засгийн газраа байгуулах болов. Дараагийн Засгийн газар бүрдэх гээд явж байна. Гэтэл, АН-ыг Засгийн газраас гарлаа гэнгүүт “…Лу.Гантөмөрийн оронд дарга болно” гэсэн хоёр, гурван “нэр дэвшигч” гараад ирлээ.
Өдгөө АН-ын тэргүүн дэд даргааар ажилладаг С.Баярцогт бол нэлээд хэдийнээс АН-ын даргад яригдсан. Засгийн газар хөдөлгөөнд орсны дараахнаас дахиад л яригдаж эхэлнэ лээ.
Мөн УИХ-ын дэд дарга Б.Пүрэвдоржийг ярьдаг. Гэхдээ, Б.Пүрэвдорж АН-ын дарга болох бус О.Цогтгэрэлийг намын даргад дэмжээд, өөрөө 2027 оны Ерөнхийлөгчийн сонгуульд өрсөлдөх сонирхолтой байгаа аж.
Дээр нэр дурдагдсан О.Цогтгэрэл өдгөө УИХ дахь АН-ын бүлгийн даргын албан тушаалтай. Уг нь ч, нэг харайгаад АН-ын дарга болчих боломжтой юм. Гэхдээ, О.Цогтгэрэл АН-ын дарга болох дэмжлэгийг АН-аас хайхгүй байна. Тэрээр О.Амгаланбаатартай хамт Төрийн ордын гурван давхраас салахаа больжээ. Сураг сонсох нээ, “…Хэрэв намыг АН-ын даргад дэмжвэл дараагийн зургуудыг дэмжье” гээд явж байгаа тухай улс төрийн хүрээнийхэн, тэр дундаа АН-ынхан битүү ярьж байна. Тэр байтугай, АН-ынхан тэднийг “гурван давхрын гүйдэл” гэж нэрлээд байна. Бичвэрийн эхэнд “…Улс төр ч заримдаа хошин шогоос дор болох юм” гэсэн дээ. Учир нь, АН-ынхан мань хоёрын тухай ярихдаа дохиогоор хоёр хуруугаа солбиж хөдөлгөн ойлголцдог болжээ. Яагаав, “Царцаа Намжил” үлгэрт “…Хоёр зээр жорон жорон” гэдэг шиг…
Гэхдээ, яг намын даргын асуудал яригдаад унавал АН-ын дарга болчих хүмүүс цөөнгүй гарна. Х.Тэмүүжин, О.Алтангэрэл, Ц.Туваан, Ч.Өнөрбаяр гээд бий л дээ.
Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин
]]> zulaa Tue, 01 Jul 2025 10:05:18 +0800 Итгэл үзүүлэх эсэх дээр С.Эрдэнэ шиг зугтах вий, гишүүд http://bayanzurkh.nutag.mn/index.php?newsid=3166 http://bayanzurkh.nutag.mn/index.php?newsid=3166
Н.Алтанхуягийн Засгийн газар 2014 оны аравдугаар сарын 5-нд огцров. Урьд орой нь “тантай үүрд хамт” хэмээн амлаж, зусардаж байсан С.Эрдэнэ өөрийн Шонхор фракцийн 10 гишүүнийг дагуулан “салхинд гарсан” тул чуулганы хуралдаанд 66 гишүүн оролцож, 36 нь Ерөнхий сайдыг огцруулах санал өгчээ. Ингээд хуралд оролцсон гишүүдийн 54.5 хувийн саналаар Н.Алтанхуяг ажлаа өгөхөд хүрсэн бөгөөд тэр өдрийг Н.Алтанхуяг үүрд санаж явдаг аж. Түүний ажлын өрөөнд УИХ-ын санал хураалтын самбарын фото жаазанд заларч байдаг. С.Эрдэнэ 10 хүнээ авч арилаагүй бол Н.Алтанхуяг 40 гишүүний саналаар үлдэх боломжтой байж. 

Хоёр жил гаруй ажилласан Засгийн газар огцроход Н.Алтанхуягийн Хэрэг эрхлэх газрыг нь ахлаад явж байсан Ч.Сайханбилэг Ерөнхий сайд болсон юм. Н.Алтанхуяг хожим үүнийг дүгнэж хэлэхдээ “Огцорсны дараа Засгийн газар, УИХ дээр орж ирэхдээ “Эрдэнэс Тавантолгой” гэдэг компанийг нь гаргаад, “Пибоди”-г нь хасаад “Шинхуа” болон Монголын нэг хувийн компани хоёр орж ирсэн” гэжээ.

Тавантолгойг Ж.Оджаргал гэх хүний өрийн барьцаанд тавихын тулд Н.Алтанхуяг гэх зөрүүд эрийг унагаасан болох нь өнгөрсөн намраас улам тодорхой болж, баримтууд ар араасаа гарч ирсэн билээ. Бас Дубайн гэрээ Н.Алтанхуягийг намнасны дараа зурагдсныг мартаж болохгүй. 

Өнөөдөр Л.Оюун-Эрдэнэ дээр түүх давтагдах гэж байна. Чингис хаан Үндэсний баялгийн санд стратегийн ордуудын 34-50 хувийг авах, Оюутолгой төслийн олон жил үргэлжилж буй татварын маргааны эцэслэн шийдвэрлэх, Онтре гоулд ХХК-ийн 34 хувийг Рио Тинто-Онтрегийн хамсал дангаар бус Засгийн газар оролцож эзэмших тухай гэсэн асуудлуудыг тавьсны улмаас гадаад, дотоодын улс төр бизнесийн хамсал “хөдөлж эхэлсэн” болох нь сүүлийн үед өрнөж байгаа үйл явдлуудаас тод ажиглагдаж байна. 

Дээр нь улс төрчдийн хууль бусаар олсон хөрөнгийг хураах хууль гэж маш том цохилтыг амсахыг хүсэхгүй байгаа бүлэглэл Л.Оюун-Эрдэнийг унагаах дээр эвсжээ. Тэднийг далайн чинадаас Ц.Элбэгдорж удирдан чиглүүлсээр суугаа. 

Н.Алтанхуяг огцорсныхоо дараа юу гэж хэлснийг сануулъя: “Өөрийнх нь харалган зорилго л бүтэж байх юм бол өрсөлдөгчдөө зохиомол хэрэгт унагаадаг, гүтгэн доромжилдог, нийгмийн шаар шавхруу болгох увайгүй үйлдлүүд хэвийн үзэгдэл мэт боллоо. Ялангуяа манай зарим улс төрчид энэ хэвлэл, мэдээллийн хэрэгслийг өмчилж, худалдаж авч, хөлслөн ажиллуулж, асар их хэмжээний ийм гүтгэлгийг орон даяар цацдаг боллоо” Яг энэ технологи одоо ажиллаж байгаа. Тэд эхлээд Н.Алтанхуягийн охины хэрэг гэж юм зохиогоод хүргэн Дэнзэнгийн хэрэг болгож өргөжүүлээд, Н.Алтанхуягийн ойрын хүмүүсийг шоронд хориод, эхнэрийг нь нисэх буудал дээр баривчлах гэж дайраад… дараа нь унагасан. Нэр хүндийг нь шороотой зуурсны эцэст унахад нь өмөөрөх сэтгэхүй үлдээгүй юм. 

Түүх давтагдах гэж байна. УИХ-ын гишүүд одоо хэн нэгний хатгаасаар биш улс орны эрх ашигт хөтлөгдөн сонголт хийх ёстой. Айсуй дэлхийн хямрал биднийг эвтэй байх, тогтвортой суухыг сануулж байгаа. Ийм чухал үед санал хураалтыг нууцаар авч хэрхэвч болохгүй. Ядаж л Н.Алтанхуягийнх шиг жаазалсан дүн үлдэх ёстой. 

Иргэд хэн урваж, хэн шарвасныг мэдэх эрхтэй. 
]]> zulaa Mon, 02 Jun 2025 18:05:36 +0800